Ośrodek Interwencji Kryzysowej

Do pobrania

Warsztaty edukacyjne „Przemoc boli bez względu na wiek” realizowane w ramach kampanii „16 Dni Bez Przemocy”

W dniu 8 grudnia 2021 roku w Ośrodku Interwencji Kryzysowej działającym w strukturze Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle odbyły się warsztaty edukacyjne dla Seniorów z powiatu jasielskiego nt. „Przemoc boli bez względu na wiek”, które zostały zrealizowane w ramach kampanii „16 Dni Bez Przemocy” i „Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2021-2025”.

Warsztaty przeprowadziła Pani Iwona Buczyńska, pedagog w Ośrodku Interwencji Kryzysowej działającym w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle. Podczas zajęć z Seniorami omówiona została następująca tematyka związane ze zjawiskiem przemocy w rodzinie, tj. definicja przemocy, rodzaje przemocy, cykl przemocy, konsekwencje doznawania przemocy, w szczególności przez osoby starsze, a także procedura „Niebieskie Karty”. Uczestnicy warsztatów mieli również możliwość zapoznania się z możliwościami przeciwdziałania zjawisku przemocy w rodzinie, a także z ofertą pomocy Ośrodka.

Podczas warsztatów Seniorzy obejrzeli krótkometrażowe filmy edukacyjne, których przekaz
i treść pogłębiły wiedzę w zakresie problematyki przemocy w rodzinie i zainspirowały uczestników zajęć do dyskusji. Mimo trudnego tematu spotkania, warsztatom edukacyjnym towarzyszyła przyjazna i miła atmosfera. Seniorzy aktywnie uczestniczyli w zajęciach, udzielali informacji zwrotnych oraz dzielili się własnymi wnioskami i refleksjami. Podczas warsztatów poruszona została także sytuacja osób doświadczających przemocy w rodzinie, które w związku z epidemią COVID-19 zmuszone są do pozostawania w izolacji
lub kwarantannie w warunkach domowych. Omówiono możliwe formy szukania pomocy,
a także konstruktywne strategie obronne służące zatrzymaniu przemocy lub eskalującego konfliktu.

Warsztaty edukacyjne zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w okresie COVID-19. Wszyscy Seniorzy otrzymali podziękowania za udział w warsztatach.

 

Kampania „16 Dni Bez Przemocy”

„16 Dni Bez Przemocy” to kampania, której celem jest zaakcentowanie braku akceptacji dla wszelkich form przemocy oraz podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat przemocy.

Kampania rozpoczyna się w dniu 25 listopada i trwa do dnia 10 grudnia.

25 listopada jest Międzynarodowym Dniem Przeciw Przemocy Wobec Kobiet, natomiast 10 grudnia to Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka.

Zbieżność tych dat podkreśla, że przemoc jest niezaprzeczalnie naruszeniem i pogwałceniem praw człowieka.

PRZEMOC to jednorazowe lub powtarzające się intencjonalne działanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób, których dotyczy. Przemoc powoduje wiele negatywnych konsekwencji w życiu osób krzywdzonych, zarówno psychicznych, jak i fizycznych,
a w szczególności naraża na utratę zdrowia/życia. Przemoc narusza godność osobistą człowieka, nietykalność cielesną, wolność.

Pamiętaj!

Źródłem wszystkich praw i wolności jest godność człowieka.

Każdy człowiek ma prawo do:

  • Myślenia – czasami – wyłącznie o sobie.
  • Proszenia o wsparcie psychiczne, gdy tego potrzebuje.
  • Krytycyzmu i wyrażania swojego protestu.
  • Własnych opinii i przekonań.
  • Błędów w dochodzeniu do prawdy.
  • Zwracania się do kogoś o pomoc w rozwiązywaniu problemów.
  • Mówienia: „nie, dziękuję”, „proszę mi wybaczyć, ale nie…”.
  • Niesłuchania rad innych i pójścia własną drogą.
  • Samotności nawet, gdy inni potrzebują jego towarzystwa.
  • Własnych odczuć nawet, gdy dla innych są one bezsensowne.
  • Zmiany swojego zdania i sposobu postępowania.
  • Negocjowania zmian, gdy nie odpowiadają mu realia.

Szkolenie kadry pomocy społecznej z powiatu jasielskiego na temat „Zrozumieć dziecko z FAS – rozpoznanie objawów oraz specyfika pomocy i wsparcia”

W dniu 28 października 2021 roku w Ośrodku Interwencji Kryzysowej działającym
w strukturze Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle odbyło się szkolenie dla
kadry pomocy społecznej z terenu powiatu jasielskiego na temat „Zrozumieć dziecko
z FAS – rozpoznanie objawów oraz specyfika pomocy i wsparcia”.

Tematyka szkolenia dotyczyła następujących zagadnień:

  1. Spektrum Poalkoholowych Zaburzeń Rozwojowych (FASD) i Płodowy Zespół Alkoholowy (FAS) – etiologia.
  2. Sylwetka dziecka z zespołem FAS w poszczególnych okresach rozwojowych.
  3. Umiejętności poznawcze i funkcjonowanie psychospołeczne.
  4. Wspieranie rozwoju dziecka z zespołem FAS.
  5. Problemy rodziców/opiekunów dzieci z FAS.

Organizatorem szkolenia było Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle, a osobą prowadzącą Pani Magdalena Maculak – pedagog, specjalista psychoterapii uzależnień, certyfikowany specjalista PARPA w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, członek zespołów interdyscyplinarnych ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

W szkoleniu wzięło udział 8 pracowników socjalnych oraz asystentów rodzin
z ośrodków pomocy społecznej z terenu powiatu jasielskiego.

Szkolenie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w okresie epidemii COVID-19. Wszyscy uczestniczy szkolenia otrzymali materiały edukacyjne oraz zaświadczenia.


„Powiatowy program oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie na rok 2020” będzie realizowany w grupie liczącej do 15 osób. Obejmuje 60 godzin zegarowych pracy grupowej i 2 godziny zegarowe pracy indywidualnej z każdym uczestnikiem.

Podstawowym celem programu jest pomoc osobom stosującym przemoc w rodzinie w zaprzestaniu jej stosowania oraz ukształtowanie świadomej i odpowiedzialnej postawy życiowej w ramach pełnionych ról. Cele szczegółowe programu są następujące:

  • powstrzymanie osoby stosującej przemoc w rodzinie przed dalszym stosowaniem przemocy,
  • rozwijanie umiejętności samokontroli i współżycia w rodzinie,
  • kształtowanie umiejętności w zakresie wychowywania dzieci bez używania przemocy w rodzinie,
  • uznanie przez osobę stosującą przemoc w rodzinie swojej odpowiedzialności za stosowanie przemocy,
  • zdobycie i poszerzenie wiedzy na temat mechanizmów powstawania przemocy w rodzinie,
  • zdobycie umiejętności komunikowania się i rozwiązywania konfliktów w rodzinie bez stosowania przemocy,
  • uzyskanie informacji o możliwościach podejmowania działań terapeutycznych.

Podczas zajęć grupowych pierwsza ich część spełnia funkcję edukacyjną, a kolejna poświęcona jest praktycznym ćwiczeniom dostarczającym uczestnikom możliwości aktywnego udziału w zajęciach oraz poznania alternatywy dla zachowań przemocowych, nabycia nowych umiejętności prawidłowej komunikacji, sposobów konstruktywnego rozwiązywania sporów i konfliktów.

Oddziaływania korekcyjno-edukacyjne prowadzone będą na poziomie poznawczym, emocjonalnych oraz zachowań, tj.:

  • na poziomie poznawczym – wprowadzanie zmian przekonań związanych z kształtowaniem się tożsamości i ich wpływu na zachowanie;
  • na poziomie emocjonalnym – pomoc w odzyskiwaniu kontroli i radzeniu sobie z emocjami;
  • na poziomie zachowań – uczenie komunikacji i wywierania wpływu w kontaktach interpersonalnych bez stosowania przemocy.

Uczestnikami programu mogą być osoby:

  • skierowane przez sąd,
  • skierowane przez policję, ośrodki pomocy społecznej, organizacje pomocy społecznej, zespoły interdyscyplinarne, itd.,
  • dobrowolnie zgłaszające się w wyniku osobistej decyzji.

Do programu nie mogą zostać zakwalifikowane osoby:

  • z poważnymi zaburzeniami emocjonalnymi, w szczególności z zaburzeniami osobowości antyspołecznej oraz zaburzeniami osobowości pogranicznej (udział takich osób w programie mógłby tworzyć poważne przeszkody w realizacji zajęć edukacyjno-korekcyjnych),
  • stosujące przemoc, wobec których rozpoznawane jest uzależnienie od alkoholu,  i które powinny w pierwszej kolejności być kierowane na terapię uzależnienia.

Jednocześnie informuję, że program oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie nie jest formą osobistej psychoterapii osoby stosującej przemoc, lecz są to oddziaływania korygujące niepożądane oraz szkodliwe zachowanie i postawy.

Zgłoszenia do programu przyjmowane są w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle, ul. Rynek 18, 38 – 200 Jasło, w pokoju 23, tel. 13 448 58 38 (osoba do kontaktu – p. Magdalena Maculak).


>>Regulamin konkursu profilaktycznego dla uczniów szkół podstawowych z terenu powiatu jasielskiego

>>Karta zgłoszenia


„Powiatowy program oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie na rok 2018” będzie realizowany w grupie liczącej do 15 osób. Obejmuje 60 godzin zegarowych pracy grupowej i 2 godziny zegarowe pracy indywidualnej z każdym uczestnikiem.

Podstawowym celem programu jest pomoc osobom stosującym przemoc w rodzinie w zaprzestaniu jej stosowania oraz ukształtowanie świadomej i odpowiedzialnej postawy życiowej w ramach pełnionych ról. Cele szczegółowe programu są następujące:

  • powstrzymanie osoby stosującej przemoc w rodzinie przed dalszym stosowaniem przemocy,
  • rozwijanie umiejętności samokontroli i współżycia w rodzinie,
  • kształtowanie umiejętności w zakresie wychowywania dzieci bez używania przemocy w rodzinie,
  • uznanie przez osobę stosującą przemoc w rodzinie swojej odpowiedzialności za stosowanie przemocy,
  • zdobycie i poszerzenie wiedzy na temat mechanizmów powstawania przemocy w rodzinie,
  • zdobycie umiejętności komunikowania się i rozwiązywania konfliktów w rodzinie bez stosowania przemocy,
  • uzyskanie informacji o możliwościach podejmowania działań terapeutycznych.

Podczas zajęć grupowych pierwsza ich część spełnia funkcję edukacyjną, a kolejna poświęcona jest praktycznym ćwiczeniom dostarczającym uczestnikom możliwości aktywnego udziału w zajęciach oraz poznania alternatywy dla zachowań przemocowych, nabycia nowych umiejętności prawidłowej komunikacji, sposobów konstruktywnego rozwiązywania sporów i konfliktów.

Oddziaływania korekcyjno-edukacyjne prowadzone będą na poziomie poznawczym, emocjonalnych oraz zachowań, tj.:

  • na poziomie poznawczym – wprowadzanie zmian przekonań związanych z kształtowaniem się tożsamości i ich wpływu na zachowanie;
  • na poziomie emocjonalnym – pomoc w odzyskiwaniu kontroli i radzeniu sobie z emocjami;
  • na poziomie zachowań – uczenie komunikacji i wywierania wpływu w kontaktach interpersonalnych bez stosowania przemocy.

Uczestnikami programu mogą być osoby:

  • skierowane przez sąd,
  • skierowane przez policję, ośrodki pomocy społecznej, organizacje pomocy społecznej, zespoły interdyscyplinarne, itd.,
  • dobrowolnie zgłaszające się w wyniku osobistej decyzji.

Do programu nie mogą zostać zakwalifikowane osoby:

  • z poważnymi zaburzeniami emocjonalnymi, w szczególności z zaburzeniami osobowości antyspołecznej oraz zaburzeniami osobowości pogranicznej (udział takich osób w programie mógłby tworzyć poważne przeszkody w realizacji zajęć edukacyjno-korekcyjnych),
  • stosujące przemoc, wobec których rozpoznawane jest uzależnienie od alkoholu i które powinny w pierwszej kolejności być kierowane na terapię uzależnienia.

Jednocześnie informuję, że program oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie nie jest formą osobistej psychoterapii osoby stosującej przemoc, lecz są to oddziaływania korygujące niepożądane oraz szkodliwe zachowanie i postawy.

Zgłoszenia do programu przyjmowane są w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Jaśle, ul. Rynek 18, 38 – 200 Jasło, w pokoju 23, tel. 13 448 58 38 w terminie do dnia 6 lipca 2018 roku (osoba do kontaktu – p. Magdalena Maculak).

W przypadku braku odpowiedniej liczby osób rekrutacja zostanie przedłużona.

 


MĄDRE KORZYSTANIE: CYBERPRZESTRZEŃ A DZIECKO

 

Cyberprzestrzeń to wirtualna przestrzeń, w której komunikujemy się między komputerami za pomocą sieci internetowej.

Najpopularniejszym narzędziem, dzięki któremu korzystamy z Internetu, był do tej pory komputer stacjonarny. Aktualnie nastąpiło przesunięcie w stronę telefonii komórkowej. Do połączeń używamy również laptopów, netbooków czy tabletów.

Prowadzone statystyki pokazują, że wraz z wiekiem użytkowników rośnie częstotliwość korzystania z Internetu do poziomu, gdzie dzięki telefonii komórkowej pozostajemy przez cały czas w sieci.

Dziewczynki rozpoczynające korzystanie z Internetu  średnio mają 9 lat i 10 miesięcy. Chłopcy rozpoczynają korzystanie z Internetu nieco szybciej, ponieważ średnio mają 9 lat i 4 miesiące.

Moment inicjacji internetowej w zdecydowanej większości (73,3%) nastąpił już po nabyciu kompetencji czytania i pisania. Prawie 70% uczniów zgłasza, że nikt nie był ich przewodnikiem po Internecie. Aż 79,6 % uczniów deklaruje, że ich rodzice nie interesują się tym, jak dzieci korzystają z komputera.

Najczęściej wybieranymi formami aktywności dzieci w cyberprzestrzeni są takie miejsca jak: Google, Wikipedia, Ściąga.pl, Bryk.pl, Serwis YouTube, Gry.pl, Portale społecznościowe:  Facebook, NK, Twitter, Instagram. Internet to dla młodego pokolenia przede wszystkim sfera poznania i rozrywki, następnie autoprezentacji i afiliacji społecznej. Wraz z wiekiem nastolatków rośnie częstość korzystania z Internetu dla celów rozrywkowych oraz poznawczych (zdobywanie informacji).

Zaletami korzystania z komputera i Internetu są m.in.:

  • uzyskanie dostępu do różnorodnych informacji,
  • ułatwienie procesu komunikowania się,
  • dostarczenie rozrywki,
  • pozwala zaspokajać i realizować różnorodne zainteresowania (naukowe i patologiczne),
  • umożliwia nawiązywanie nowych kontaktów,
  • realizowanie codziennych czynności takich jak: zakupy, handel, przeprowadzanie operacji bankowych,
  • ułatwia wyrażanie własnych poglądów, przekonań czy nawet emocji, często anonimowych,
  • ułatwia promowanie i reklamę własnej osoby,
  • pozwala na ucieczkę od realnej rzeczywistości przepełnionej często trudnymi, stresującymi problemami,
  • pozwala na kreowanie nowej tożsamości (nikt nie wie, kim jesteś, więc możesz spróbować być kimś innym).

Niestety wraz z zaletami idą w parze zagrożenia:

  1. Zagrożenia fizyczne – nadwyrężenie mięśni nadgarstka, naprężony kark, bóle dolnych części kręgosłupa, męczenie się wzroku, wady wzroku, bóle głowy.
  1. Zagrożenia psychiczne – postępująca izolacja, rozładowywanie wszystkich napięć przez maszynę, pozostanie w wizji wirtualnego świata i uodpornienie się na zło za sprawą gier komputerowych przepełnionych przemocą, wewnętrzny przymus bycia w sieci.
  1. Zagrożenia moralne – nielegalne „ściąganie” filmów, piosenek, tekstów itd. Działalność, która jest nielegalna lub pociąga za sobą straty finansowe, złudne poczucie wolności  i bycia niezastąpionym, przystąpienie  do toksycznych grup kulturowych. Nieletni mogą paść ofiarą prostytucji, pornografii dziecięcej, handlu żywym towarem, organami itp.
  1. Zagrożenia społeczne – zachowania agresywne, gry i hazard, zachowania nieetyczne, anonimowość, brak hamulców.
  1. Zagrożenia intelektualne – ograniczenia własnej aktywności.
  1. Szkodliwe treści – materiały, które mogą mieć szkodliwy wpływ na rozwój i psychikę dziecka materiały zachęcające do autodestrukcji,  dotyczące używek, sposoby na skrajne odchudzanie.
  1. Uwodzenie (grooming) – uwodzenie dzieci za pośrednictwem Internetu. W procesie uwodzenia pedofile poddają dzieci psychomanipulacji. Czasami elementem uwodzenia jest udawanie rówieśnika ofiary – w pierwszym kontakcie. Jednak takie przypadki należą do rzadkości, a sprawcy wykorzystywania seksualnego dzieci najczęściej nie ukrywają w kontaktach online przed dzieckiem ani swojego wieku ani intencji, sprawnie manipulując ofiarą.
  1. Cyberprzemoc – przemoc (agresja) przy użyciu mediów elektronicznych, przede wszystkim Internetu i telefonu komórkowego. Style agresji w Internecie to: obrażanie i poniżanie, wyzwiska, oczernianie, wulgaryzmy, Stalking, krytykowanie (kolegów, nauczycieli), odwet, podszywanie się pod kogoś innego, wykluczenie/ ostracyzm, ujawnianie/ pozyskiwanie tajemnic.
  1. Seksting – zjawisko przesyłania treści o charakterze erotycznym, głównie swoich nagich lub półnagich zdjęć, za pomocą Internetu i telefonu komórkowego. Młody człowiek jest autorem treści o charakterze erotycznym i dobrowolnie przekazuje je swoim znajomym.
  1. Patologiczne używanie, siecioholizm, uzależnienie
  • Czas i intensywność korzystania z Internetu wymyka się spod kontroli, użytkownik spędza coraz więcej czasu niż planował, odczuwa trudną do odparcia potrzebę korzystania z sieci.
  • Korzystanie z Internetu prowadzi do zaniedbania innych aspektów życia, przysparza problemów na różnych płaszczyznach lub powoduje subiektywne odczuwanie cierpienia.

 

Kryteriami diagnostycznymi, które wskazują na uzależnienie od Internetu wg B. Woronicza są:

  1. Tolerancja rozumiana jako:

potrzeba coraz dłuższego czasowego korzystania z Internetu celem uzyskania zadowolenia i/ lub Wyraźny, stopniowy spadek satysfakcji osiąganej przez tę samą ilość czasu przebywania w sieci.

  1. Objawy „odstawienia” manifestujące się:

Zespołem abstynencyjnym wyrażającym się w formie co najmniej dwóch następujących objawów, występujących w okresie od kilku dni do jednego miesiąca po zaprzestaniu lub ograniczeniu korzystania z Internetu:

  • pobudzenie psychoruchowe,
  • niepokój lub lęk,
  • wyraźne obniżenie nastroju,
  • obsesyjne myślenie o tym co się dzieje w sieci,
  • fantazje i marzenia senne na temat Internetu,
  • celowe lub mimowolne poruszanie palcami w sposób charakterystyczny jak na klawiaturze,
  • korzystanie z sieci celem uniknięcia przykrych objawów abstynencyjnych „po odstawieniu” Internetu.
  1. Częstsze przekraczanie planowanego wcześniej czasu korzystania z Internetu.
  2. Utrwalona potrzeba lub nieudane próby ograniczenia lub zaprzestania korzystania z Internetu.
  3. Poświęcenie dużej ilości czasu na wykonanie czynności związanych z Internetem, np. kupowanie książek na temat sieci, testowanie nowych przeglądarek stron WWW.

Aby ustrzec dziecko  przed zagrożeniami płynącymi z Internetu należy przestrzegać kilku zaleceń. Najważniejszą zasadą jest rozmowa z dzieckiem – nie ma lepszej ochrony niż mądry, troskliwy rodzic i jego opieka. Żadne rozwiązanie techniczne nigdy  nie zastąpi dobrego kontaktu rodzica/ opiekuna z dzieckiem.

Pozostałe zalecenia:

  • Ustaw komputer w miejscu, do którego wszyscy domownicy mają dostęp.
  • Nie karz dziecka za błędy, o których ci mówi.
  • Nie bój się przyznać do niewiedzy.
  • Baw się siecią, poznawaj ją.
  • Serfuj po sieci ze swoim dzieckiem.
  • Pokazuj dziecku wartościowe miejsca w sieci.
  • Ustal z dzieckiem zasady korzystania z Internetu i egzekwuj je – kontrakt.
  • Porozumiewaj się z rodzicami kolegów i koleżanek dziecka.
  • Ucz dziecko zasad bezpieczeństwa, nie strasz jednak zagrożeniami.
  • Wychowuj do sieci.
  • Wspomagaj się programami filtrującymi.
  • Bierz udział w procesie instalacji oprogramowania (nie pozwalaj dziecku na samodzielne instalowanie programów).
  • Czytaj uważnie umieszczone na produkcie ostrzeżenia oraz warunki eksploatacji.
  • Zwróć uwagę, czy dany program pochodzi z legalnego źródła.
  • Spróbuj poznać jego funkcjonowanie.
  • Jeśli nie jesteśmy w stanie sami poznać działania danego programu lub funkcjonowania portalu internetowego (w szczególności rozbudowanych portali społecznościowych) – nie wstydźmy się poprosić o pomoc nasze dziecko.
  • Nie bój się zadawać pytań, nawet takich, które z punktu widzenia dziecka wydają się oczywiste.
  • Powstrzymaj się z pochopnymi ocenami dotyczącymi przydatności określonych programów, gier itp. do czasu aż poznasz ich funkcjonowanie. Skup się na wskazaniu dziecku ewentualnych zagrożeń.
  • Unikaj argumentowania swoich decyzji dotyczących zablokowania dziecku dostępu do niektórych programów słowami: „strata czasu”, „nic ci to nie da”, „grą się nie najesz” itp.

Zasady korzystania z komputera i Internetu możemy zawrzeć w Kontrakcie korzystania z komputera i Internetu, który tworzymy wraz z dzieckiem i podpisujemy całą rodziną zobowiązując się do przestrzegania tych zasad.

Zawartość takiego kontraktu na bezpieczne korzystanie z sieci powinna zawierać takie punkty jak:

  • im młodszy internauta, tym mniej czasu powinien spędzać przy komputerze,
  • nie ma tajemnic, gdy dzieje się coś niepokojącego,
  • bez zgody rodziców, dziecko nie może przenosić znajomości wirtualnych do świata realnego,
  • określenie, z jakich stron/treści/ gier dziecko może korzystać,
  • kultura obowiązuje także w przestrzeni wirtualnej,
  • dziecko powinno dbać o prywatność,
  • zasady obowiązują wszystkich domowników.

Przydatne strony:

  • dzieckowsieci.pl
  • sieciaki.pl
  • brpd.gov.pl
  • kidprotect.pl
  • dyzurnet.pl
  • pegi.info
  • saferinternet.pl
  • http://smartkidacademy.com/pl/
  • https://fundacja.orange.pl/kurs/
  • https://800100100.pl

opracowała
psycholog
Katarzyna Łach

Bibliografia

Andrzejewska A., (2013), Bezpieczeństwo uczniów w cyberprzestrzeni, „Trendy 1”, nr 1 (2013).

Dobrołowicz J., (2009), Jak zapobiegać zagrożeniom płynącym z sieci?, „Nauczanie Początkowe”, nr 1. Ins@fe, UPC, (2008),

EU NET ADB (W:) Młodzież online. Między profilaktyką zagrożeń a budowaniem potencjału. Dziecko krzywdzone Teoria Badania Praktyka ,Vol. 12 N 1 2013.

Kirwil, L. (2011). Polskie dzieci w Internecie. Zagrożenia i bezpieczeństwo – część 2. Częściowy raport z badań EU Kids Online II przeprowadzonych wśród dzieci w wieku 9-16 lat i ich rodziców. Warszawa: SWPS – EU Kids Online – PL.

Kowalski R. M., Limber S. P., Agatson P. W., (2010). Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kozak S., (2011), Patologie komunikowania w Internecie. Zagrożenia i skutki dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Difin.

Makaruk K., Wójcik Sz., (2013). Nadużywanie internetu przez młodzież. Wyniki badania EU NET ADB (W:) Młodzież online. Między profilaktyką zagrożeń a budowaniem potencjału. Dziecko krzywdzone Teoria Badania Praktyka ,Vol. 12 N 1 2013.

Pyżalski J., (2011). Agresja elektroniczna wśród dzieci i młodzieży. Sopot: GWP.

Słysz A., Arcimowicz B., (2009). Przyjaciele w internecie. Gdańsk: GWP.

Włodarczyk J. (2013). Zagrożenia związane z korzystaniem z internetu przez młodzież. Wyniki badania

Wojtask L., (2011). Zagrożenia dzieci w Internecie.

Strony internetowe:

http://brpd.gov.pl/sites/default/files/komputer_i_internet_w_domu.pdf  – dostęp z dnia 09.09.2017

STRONA GŁÓWNA

http://brpd.gov.pl/sites/default/files/komputer_i_internet_w_domu.pdf

Kontrakt na bezpieczne korzystanie z internetu. Jak umówić się dzieckiem, by przestrzegało zasad podczas korzystania z sieci?

 



POSTAWY RODZICIELSKIE
I ICH WPŁYW NA WYCHOWANIE DZIECKA

 

Motto:
„Dziecko rodzi się czyste i od rodziców uczy się cnoty lub występku, dziecko bowiem podobne jest do lustra, które tylko odbija, co się przed nim znajduje.”

Od kilku lat w Polsce następuje eskalacja problemów związanych z używaniem przez młodzież różnego rodzaju środków psychoaktywnych takich jak: nikotyna, alkohol, narkotyki czy nawet dopalacze.

Jednym z czynników chroniących przed ryzykownym postępowaniem dzieci są ich prawidłowo przebiegające relacje w rodzinie i silne więzi emocjonalne dziecka z rodzicami.

Rodzina jest pierwszym i naturalnym środowiskiem, do którego dziecko wchodzi przez sam fakt narodzin. Od momentu narodzin aż do pełnej dojrzałości rodzina ponosi główną odpowiedzialność za zaspokojenie jego potrzeb i wychowanie.

Zaangażowanie rodziców w sprawy wychowania ma decydujące znaczenie dla przyszłych losów dziecka, dla kształtowania się jego niepowtarzalnej jednostki oraz specyficznych cech charakteru. To kształtowanie rozpoczyna się od najwcześniejszych momentów życia dziecka.
Ważnym elementem w wychowaniu dziecka jest właściwa postawa rodzicielska. Oczywiście podlega ona zmianom w miarę dorastania dziecka. Jeżeli rodzice wraz z rozwojem dziecka nie przyjmują odpowiedniej postawy, właściwej dla danego okresu, prowadzi to do sytuacji konfliktowych. Właściwe postawy rodziców sprzyjają kształtowaniu się pożądanych zachowań u dzieci.

Postawa rodzicielska to względnie trwały sposób odniesienia emocjonalnego, uczuciowego, umysłowego i działaniowego wobec dziecka i jego rozwoju. Mówiąc jaśniej, to sposób odnoszenia się do dziecka i postępowania z nim.

W literaturze psychologicznej i pedagogicznej wymienia się prawidłowe i nieprawidłowe postawy rodzicielskie.

Prawidłowe postawy rodzicielskie to:

 

– akceptacja,

– współdziałanie,

– rozumna swoboda,

– uznawanie praw dziecka.

 

  1. Akceptacja dziecka, czyli przyjęcie go takim, jakie ono jest, z jego cechami fizycznymi, usposobieniem, z jego umysłowymi możliwościami i łatwością osiągnięć w jednych dziedzinach a ograniczeniami i trudnościami w drugich. Akceptujący rodzice rzeczywiście lubią swoje dziecko i nie ukrywają tego uczucia. Kontakt z nim jest dla nich przyjemnością i daje im zadowolenie. Uważają je za godne pochwał i jawnie je aprobują. Kiedy źle postąpi lub coś przeskrobie dają mu do zrozumienia, że naganny jest ten właśnie izolowany fragment jego zachowania a nie jego osobowość. Akceptując dziecko, dają mu poczucie bezpieczeństwa i zadowolenia.
  1. Współdziałanie z dzieckiem, świadczące o pozytywnym zaangażowaniu rodziców w rozrywkę i pracę dziecka, a także wciąganie i angażowanie go w zajęcia i sprawy rodziców i domu – odpowiednio do jego możliwości rozwojowych. Współdziałających z dzieckiem rodziców cechuje aktywność w nawiązywaniu wzajemnych kontaktów. W niemowlęctwie będzie to wrażliwość rodziców na bodźce ze strony dziecka i czujność na oznaki nawiązywania kontaktu przez dziecko. W miarę dorastania dziecka, wzrasta u rodziców także gotowość wyjaśniania, a więc rozszerzają oni zasób wiadomości u dziecka, a później wskazują na sposoby zdobywania wiedzy samodzielnie. Znajdują przyjemność nie tylko we wspólnym wykonywaniu czynności, ale i we wzajemnej wymianie uwag, obserwacji, zdań.
  1. Dawanie dziecku właściwej dla jego wieku rozumnej swobody. Dziecko w miarę przechodzenia przez nowe fazy rozwoju coraz bardziej oddala się fizycznie od rodziców, ale przy tym rozbudowuje się świadoma więź psychiczna między rodzicami a dzieckiem i rodzice darzą je większym zaufaniem. W miarę dorastania dają dziecku coraz szerszy zakres swobody i pozwalają na zajęcia z dala od nich. Mimo, że pozostawiają dzieciom duży zakres swobody, potrafią utrzymać autorytet i kierować dzieckiem w takim zakresie, w jakim jest to pożądane. Dbając o zdrowie i bezpieczeństwo dziecka zarówno wobec fizycznych zagrożeń, jak i urazów emocjonalnych, rodzice dający swobodę dziecku są obiektywni w ocenie perspektywy ryzyka.
  1. Uznanie praw dziecka w rodzinie, jako równych, bez przeceniania i niedoceniania jego roli. Rodzice ustosunkowują się do przejawów aktywności dziecka w sposób swobodny, nie formalny i nie wścibski czy dyktatorski, dostosowując się przy tym do poziomu fazy rozwojowej, w jakiej się ono znajduje. Skłaniają do odpowiedzialności za własne działanie, a nawet oczekują dojrzałego zachowania. Przejawiają w ten sposób szacunek dla jego indywidualności. Kierują dzieckiem przez podsuwanie mu sugestii. Poddają wspólnej analizie i ocenie określone działania, a nie narzucają, czy wymuszają własnych treści. Są gotowi na propozycję dzieci. Logicznie uzasadniają swoje wymagania. Mają tendencję do oparcia dyscypliny na wzajemnych ustaleniach i racjonalnych podstawach. Dziecko wie, czego rodzice oczekują od niego, a te oczekiwania są na miarę jego możliwości.

 

Nieprawidłowe postawy rodzicielskie to:

– odrzucenia, odtrącenia,

– unikająca,

– nadmiernie chroniąca,

– nadmiernie wymagająca.

  1. Odrzucenie, odtrącenie dziecka – dziecko czuje się niepotrzebne, pozostawione z boku. Zmiany psychiczne powstające w wyniku takiej postawy rodziców u dziecka to:
  • problemy w nawiązywaniu trwałych emocjonalnie więzi,
  • problemy w dziedzinie wyrażania uczuć,
  • niezaspokojona potrzeba miłości i akceptacji,
  • niska samoocena,
  • silne mechanizmy obronne,
  • agresja,
  • nałogi, patologie.
  1. Unikanie z nim kontaktu (lub stwarzanie pozorów kontaktu) – brak okazywania uczuć, chłód, rekompensata przez rzeczy materialne. Zmiany psychiczne powstające u dziecka w wyniku takiej postawy rodziców to:
  • oschłość emocjonalna,
  • potrzeba zwrócenia na siebie uwagi, usłyszenia pochwały,
  • silna potrzeba akceptacji – dla jej zdobycia dzieci wiele potrafią poświęcić,
  1. Nadmierne ochranianie dziecka – zmiany psychiczne powstające u dziecka w wyniku takiej postawy rodziców to:
  • uzależnienie od rodziców,
  • dziecko jest egoistyczne i wymagające,
  • brak odporności,
  • bezradność w nowych sytuacjach,
  • postawy roszczeniowe w stosunku do wszystkich,
  • szukają bardzo opiekuńczego partnera.
  1. Nadmierne wymagania – postawa ta wynika z perfekcjonizmu rodziców. Często ta postawa występuje u rodziców, którzy w dziecku widzą możliwość realizacji swoich niespełnionych planów, marzeń, aspiracji. Powoduje to u dzieci:
  • nerwicę spowodowaną ciągłym niedorastaniem do stawianych wymagań,
  • podwójną moralność dziecka,
  • brak wiary we własne siły i możliwości,
  • problemy z podejmowaniem decyzji.

Nieprawidłowe postawy rodzicielskie prowadzą do zaniku autorytetu rodziców i izolowania się dziecka od ich wpływu. Dziecko coraz częściej szuka zrozumienia wśród rówieśników. Dobrze, gdy znajdzie siłę w grupie pozytywnej, gorzej, gdy przylgnie do zespołu patologicznego, agresywnego. Wówczas przepaść pomiędzy rodzicami a dzieckiem coraz bardziej się powiększa i wzrasta zagrożenie nałogami.

Podsumowując, należy stwierdzić, że nie każda postawa rodziców wobec dziecka jest równie wartościowa i korzystna dla jego rozwoju. Odmienne postawy rodzicielskie pociągają za sobą różne następstwa wychowawcze u dzieci. Negatywne postawy rodzicielskie charakteryzujące się unikaniem, chłodem uczuciowym w stosunku do dziecka, niezaspokojeniem jego potrzeb, ciepła, życzliwości, miłości, kontaktów – powodują u dzieci zahamowania w sferze uczuciowej, trudności w nawiązywaniu i utrwalaniu więzi uczuciowej z innymi, brakiem ufności. Ogólnie można powiedzieć, że rodzice, przejawiający właściwe, pozytywne postawy rodzicielskie wobec dziecka, z chęcią otaczają je opieką, dostrzegają i zaspakajają jego potrzeby, wykazują dużo cierpliwości i gotowości. Łatwo też nawiązują kontakt z dzieckiem, który jest przyjemny dla obu stron i oparty na uczuciu wzajemnej sympatii i zrozumienia.
Tylko właściwe, czyli „zdrowe” postawy rodzicielskie stwarzają odpowiednie warunki psychospołeczne dla prawidłowego rozwoju dziecka, wywierają głęboki wpływ na dziecko. Względnie stałe nastawienie emocjonalne, którym przepojona jest postawa rodziców, wywołuje u dziecka reakcję w postaci specyficznego zachowania się. Wyniki licznie przeprowadzonych badań wskazują na szeroki zakres wpływu postępowania rodziców na dzieci. Na psychice dzieci pozostawia ślad uczuciowy stosunek rodziców, a ponadto, oddziaływują na nią różne środki wychowawcze stosowane przez nich w sposób mniej lub bardziej przypadkowy czy zamierzony.

Podstawowym elementem decydującym o powodzeniu rodziców w zakresie wychowania jest właśnie ich stosunek uczuciowy do dziecka nazywany postawą rodzicielską. Niestety, nie zawsze postawy rodzicielskie są takie, jakie być powinny. Myślę, że jest to sprawa do rozważenia w wielu domach.

Czasem mówi się o dzieciach „trudnych” do wychowania. Lepiej byłoby mówić nie o dziecku trudnym, a o dziecku, któremu jest trudno. Siła wpływu rodziców na dziecko jest bardzo duża. Ważne, aby wpływ ten był pozytywny, a nie negatywny.

Reasumując, należy stwierdzić, iż wychowanie rodzinne, jak każde ludzkie oddziaływanie, niesie wartości pozytywne i zagrożenia. Z jednej strony stanowi centrum przekazywania wartości etycznych, z drugiej zaś każde odchylenie w zachowaniu dziecka można tłumaczyć zaburzeniami stosunków rodzinnych.

 opracowanie:
Ilona Ciuła

 

Literatura:

  1. Perz D.: „Postawy rodzicielskie – prawidłowe i nieprawidłowe”, KORAN – magazyn poświęcony promocji zdrowia nr 2/2000, Warszawa 2000,
  2. Ruth Maxwell: „Dzieci, alkohol, narkotyki – poradnik dla rodziców” – Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne; Gdańsk 1994,
  3. Skórzyńska Z.: „ Przyczyny trudności wychowawczych”, PZWS, Warszawa 1971,
  4. Ziemska M.: „Postawy rodzicielskie”, Nasza Księgarnia, Warszawa 1985,
  5. Ziemska M.: „Rodzina a osobowość”, Wiedza Powszechna, Warszawa 1975,
  6. „Wychowanie w rodzinie”, Praca pod redakcją Franciszka Adamskiego, Nasza Księgarnia, Kraków 1982.